طرحواره ی رهاشدگی/طرد

” خواهش می کنم مرا تنها نگذار!”

طرحواره ی رهاشدگی/طرد

طرحواره ی رهاشدگی/طرد این باور را در ذهن شما ایجاد می کند که افراد مهم زندگی تان را دیر یا زود از دست خواهید داد و تا آخر عمر از نظر عاطفی تنها خواهید ماند. اگر افراد مهم زندگی تان بمیرند یا شما را تنها بگذارند باز هم این احساس یقه شما را رها نخواهد کرد و انتظار دارید دیگران شما را به حال خود رها کنند. باور نمی کنید کسانی را که موقتاً از شما دور شده اند، دوباره ببینید. احساس می کنید انگار تقدیر شما را با تنهایی و بی پناهی رقم زده اند. باور این موضوع برای شما سخت است که ایمان بیاورید دیگران در کنار شما می مانند و حتّی اگر در کنار شما نباشد، باز هم به شما تعلق خاطر دارند. اکثر افراد می توانند دوری کوتاه مدّت عزیزان و نزدیکان خود را تحمل کنند. آن ها می دانند که دوری های کوتاه مدّت باعث افزایش صمیمیّت و علاقه مندی دوجانبه می گردد. از این دوری های کوتاه مدّت، نگران و ناراحت نمی شوند. اما افرادی که در دام تله ی زندگی رهاشدگی افتاده اند به دلیل نداشتن پایگاه ایمنی درونی از این جدایی های موقت سخت آشفته می شوند. افرادی که در دام طرحواره ی رهاشدگی/طرد افتاده اند به اطرافیان خود زود وابسته می شوند. در برابر جدایی های کوتاه مدّت به شدّت عصبانی یا وحشت زده می شوند. این حالت مخصوصاً روابط عاطفی را تحت سیطره ی خود قرار می دهد. می ترسند که روابط صمیمی خود را از دست بدهند به همین دلیل در برابر جدایی های موقت، عصبانی می شوند و وحشت سراپای وجودشان را فرا می گیرد.

طرحواره ی رهاشدگی/ طرد معمولاً زمانی شکل می گیرد که هنوز زبان باز نکرده اید و در مرحله ی پیش کلامی به سر می برید. در اغلب موراد، طرحواره ی رهاشدگی/ طرد قبل از اینکه کودک بتواند از کلمات برای برقراری ارتباط استفاده کنند، در ذهن او شکل می گیرد. به همین دلیل افرادی که در دام این طرحواره گیر افتاده اند حتّی در دوران بزرگسالی نیز تجارب مربوط به شکل گیری این طرحواره را به یاد نمی آورند. البته بزرگسالانی که در روابط عاطفی خود ناگهان رها می شوند و در روابط عاطفی شکست می خورند نیز مستعد داشتن این طرحواره هستند.

ریشه های تحوّلی طرحواره ی طرد/رهاشدگی

وقتی از ریشه های تحوّلی طرحواره ها صحبت می کنیم. تمرکز اصلی مان روی محیطی دوران کودکی است. ما از تأثیر محیط خانوادگی ناسالم(مثل وجود سوء استفاده، غفلت و اعتیاد در خانواده) در شکل گیری طرحواره ها کاملاً آگاه هستیم. ما برای وراثت سهم کمتری قائل شده ایم چون پژوهشگران به این نتیجه رسیده اند که بیولوژی نقش کمی در شکل بخشی به الگوهای شخصیتی دیرپا دارد. فرض ما براین است که وراثت از طریق خلق و خو، اثر خود را بر شخصیّت افراد برجای می گذارد. خلق و خو باعث می شود دیگران در دوران کودکی و در حال حاضر با ما به گونه ای خاص رفتار کنند. کودکانی که تحت این شرایط زندگی می کنند، ممکن است طرحواره ی طرد/ رهاشدگی در ذهن شان نقش ببندد: – کودکانی که والدین شان وقت و فرصت کافی برای آن ها نمی گذارند. – کودکانی که تحت سرپرستی دایه یا پرستار بی عاطفه و آزارگر بوده اند. – کودکانی که در مراکز نگهداری کودکان بی سرپرست زندگی می کنند. – کودکانی که در مراکر نگهداری بزرگ می شوند که مدام سرپرست آن ها عوض می شود. – کودکانی که یکی از والدین شان دارفانی را وداع گفته یا برای همیشه آن ها را ترک کرده اند. – کودکانی که مادرشان در بیمارستان بستری بوده یا برای مدّت زمان زیادی از آن ها دور بوده اند. – کودکانی که تحت سرپرستی دایه یا پرستار بزرگ شده اند یا در سن نوزادی به مؤسسات شبانه روزی یا مراکز نگهداری اطفال سپرده شده اند. – کودکانی که مادرشان، فردی بی ثبات و دمدمی مزاج بوده است. یا اینکه افسرده، عصبانی و میگسار بوده است. یا به نحوی دائم در معرض بی توجهی و غفلت او قرار گرفته اند. – کودکانی که والدین شان از هم جدا شده اند یا آتش جنگ بین آن ها چنان بالا می گرفته که نگران بودند مبادا بنیان خانواده از هم بپاشد. – کودکانی که پس از یک دوره جلب توجه والدین، به طور اساسی مورد غفلت و بی توجهی آن ها قرار گرفته اند. ممکن است به دلیل تولّد برادر یا خواهر یا ازدواج مجدّد یکی از والدین، توجّه والدین را از دست داده اند. – کودکانی که افراد خانواده شان سخت به یکدیگر وابسته بوده اند و نگذاشته اند آب در دل کودک تکان بخورد. به دلیل حمایت افراطی خانواده هیچگاه در دوران کودکی یاد نگرفته اند که با مشکلات خاص دوران کودکی دست و پنجه نرم کنند.

منابع

یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت. (۱۳۹۵). زندگی خود را دوباره بیافرینید(ترجمه ی حسن حمید پور، الناز پیرمرادی و ناهید گلی زاده). تهران: انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار به زبان اصلی۱۹۵۰).

یانگ، جفری؛ کلوسکو، ژانت و مارجوری، ویشار. (۱۳۸۶). طرحواره درمانی(ترجمه ی حسن حمیدپور و زهرا اندوز). تهران: انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار به زبان اصلی۱۹۵۰).

Post Author: مدیرسایت

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *