کرم گوش یا EARWORMS چیست؟

حتما برای شما هم پیش آمده که روزی ترانه خاصی به گوشتان خورده باشد و بعد ها این ترانه در تمام روز در مغزتان تکرار و تکرار شود.

برآورد می‌شود که ۹۰ درصد مردم، دست‌کم هفته‌ای یک‌بار کمابیش دچار همین حالت می‌شوند. شاید ما از کنار این پدیده به‌سادگی عبور کنیم و دیگر به آن فکر نکنیم، اما روان‌شناس‌ها از کنار آن بی‌تفاوت عبور نکرده‌اند!

مغز ما دستگاه گرامافون ویژه خودش را دارد، همراه با صفحه‌های خاصش. همه ما یک سیستم شخصی پخش موسیقی داریم که در خلوت به آن گوش می‌کنیم و مایه سرخوشی ما می‌شود، اما جنبه منفی این گرامافون درونی این است که خودآگاه ما کنترلی بر انتخاب موسیقی‌ها ندارد، بلکه ذهن ناخودآگاه ما، خودش تصمیم می‌گیرد که یک ترانه را برگزیند و هرچقدر دلش خواست پخش کند تا اینکه شما را به‌کلی خسته کند!

روان‌شناسان نام «کرم گوش» یا «earworms» را برای این موسیقی‌ها انتخاب کرده‏اند. براساس تحقیقی که در سال ۲۰۰۹ انجام شد، مشخص شد که این کرم‌های گوش‌ می‌توانند چنددقیقه تا چندساعت دوام داشته باشند و در موارد اندکی هم آزارنده باشند. اما به‌تازگی پژوهشگری به نام «ویکتوریا ویلیامسون» با همکاری بی.بی.سی و چند ایستگاه رادیویی بین‌المللی دیگر، یک تحقیق آنلاین در این زمینه انجام داد. در این تحقیق از بازدیدکنندگان این سایت‌ها خواسته شد که یک پرسشنامه آنلاین را پرکنند. هدف این بود که مشخص شود که چه چیزهایی باعث می‌شود یک ترانه یا قطعه موسیقی کرم گوش ‌شود.

۶۰۰نفر در این تحقیق را مشارکت داشتند. در بیشتر موارد چیزی که یک موسیقی را کرم گوش می‌کند، پخش ‌شدن و شنیدن آن موسیقی است. البته همیشه لازم نیست که شخصی یک ترانه را برای کرم گوش شدن، بشنود، در مواردی هم ما وقتی در شرایط خاصی قرار می‌گیریم، ترانه‌ای در ذهن‌مان تداعی می‌شود و کرم گوش می‌شود. شرایط روحی و استرس هم می‌توانند ‌برانگیزاننده و چسباننده موسیقی شوند.

 

در قرن نوزدهم میلادی یک روان‌شناس آلمانی به نام «هرمان ابینگهاوس» که به خاطر تحقیقاتش روی حافظه مشهور است، مفهومی را به نام «بازیابی غیرارادی حافظه» ارایه کرد. کرم گوش‌ها را می‌توان تظاهری از همین پدیده محسوب کرد. اما خود ترانه هم باید ویژگی‌های خاصی داشته باشد تا بتواند به مغز بچسبد. محققان موفق شدند با استفاده از اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه، یک مدل کامپیوتری تهیه کنند که با دقت ۸۰درصد می‌تواند این مساله را پیش‏بینی کند که یک ترانه، توانایی کرم گوش شدن را دارد یا نه!

بر اساس بررسی‌های انجام‏شده، مشخص شد افرادی که به اختلال وسواسی- جبری مبتلا هستند، بیشتر احتمال دارد که به کرم گوش مبتلا و دچار عذاب و مشکل شوند و احتمال درمان اختلال روانی آنها، نیز در این افراد کاهش می‌یابد. جالب است بدانید که «مارک تواین» و «آرتور سی.کلارک» داستان‌های کوتاهی نوشته‌اند که موضوع آنها کرم گوش است. «مارک تواین» در سال ۱۸۷۶ داستانی به نام «کابوس ادبی» نوشت که در مورد نویسنده‌ای است که روزی به کرم گوش مبتلا می‌شود، طوری که از کارش هم باز‌می‌ماند تا اینکه این مشکل را مانند یک بیماری، به دوستش سرایت می‌دهد. «آرتور سی.کلارک» هم در سال ۱۹۵۶، یک داستان علمی-تخیلی کوتاه نوشت که در آن دانشمندی تلاش می‌کند ملودی کاملی تصنیف ‌کند که به خاطر جور بودن با ریتم جریان الکتریکی مغز، تا ابد در ذهن شنوندگان تکرار می‌شود. این دانشمند موفق می‌شود، اما او با تمام شدن کارش، دچار کاتاتونی یعنی دچار بهت کامل می‌شود و دیگر نمی‌تواند هیچ حرکتی انجام دهد. کرم گوش اصطلاح غریبی نیست، کافی است در توییتر جست‏وجو کنید تا ببینید کاربران زیادی به صورت روتین از این واژه استفاده می‌کنند و کرم‌ گوش‌هایشان را به اشتراک می‌گذارند.

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *